Udane testy morskie wielkiej łodzi z epoki brązu. Pływali takimi kupcy handlujący z Mezopotamią

24 lipca 2024, 13:18

Przed dwoma tygodniami Uniwersytet Nowojorski Abu Zabi (NYU Abu Dhabi) oraz Zayed University przeprowadziły udaną próbę morską największej – bo 18-metrowej – repliki pełnomorskiej łodzi z wczesnej epoki brązu. Jednostka nazwana „Magan” – od starożytnej cywilizacji, która rozwijała się w tamtym regionie – powstała w ramach programu badawczego prowadzonego n a Zayed National Museum.



Znaleźli Białego Jaguara, stolicę zbuntowanych Majów ukrywających się przed Hiszpanami?

1 sierpnia 2025, 14:25

Archeolodzy sądzą, że odnaleźli zaginione miasto Sak-Bahlán – Biały Jaguar – w którym wolni Majowie żyli do końca XVII wieku, ukrywając się przed Hiszpanami. Sak-Bahlán było stolicą Lakandonów, majańskiej grupy etnicznej posługującej się własnym dialektem języka chol. Lakandonowie to najbardziej tradycyjna i izolowana grupa Majów. Biały Jaguar zaś to przedostatnia stolica Majów zdobyta przez Hiszpanów. Ostatnia, Nojpeten, zamieszkana przez Majów Itza w północnej Gwatemali, padła zaledwie 2 lata później.


Kazachstan przygotowuje się do reintrodukcji tygrysa

17 marca 2026, 08:12

Przed kilkoma tygodniami rząd Kazachstanu wydał decyzję o powiększeniu Państwowego Rezerwatu Natury Ile-Bałchasz. Rezerwat utworzony w 2018 miał dotychczas powierzchnię 450 252 hektarów (4502 km2), a zostanie powiększony o 35 088 ha (350 km2), co pozwoli na połączenie rozdzielonych obecnie fragmentów rezerwatu. Ile-Bałchasz chroni jeden z największych ekosystemów wodno-bagiennych Azji Środkowej, deltę rzeki Ili i wybrzeże jeziora Bałchasz. Jednocześnie w regionie tylko w ubiegłym roku zasadzono 37 000 nowych drzew, a to tylko niewielka część planu zakładającego zasadzenie 2 miliardów drzew do roku 2027. Wszystko to ma służyć, między innymi, reintrodukcji tygrysa.


Bardziej odżywcza pszenica

24 listopada 2006, 17:22

Naukowcy pracujący pod kierunkiem Jorge Dubcovsky’ego z University of California znaleźli sposób na zwiększenie ilości białka, cynku i żelaza w ziarnach pszenicy. Może to pomóc w zwalczeniu problemów związanych z niedożywieniem, z którymi borykają się miliony ludzi na świecie.


Twarz kobieca (L) przechodzi w męską (P)© Nicolas Davidenko

Twarz bez tajemnic

2 kwietnia 2007, 10:16

Dorośli potrafią ocenić czyjś wiek i płeć, a nawet rasę na podstawie czarno-białego zarysu twarzy. To zaskakujące, jak wielu informacji dostarcza taki kontur — uważa Nicolas Davidenko, psycholog poznawczy z Uniwersytetu Stanforda. Rzadko musimy zidentyfikować kogoś na podstawie takiego zarysu, ale uczestnicy eksperymentu poradzili sobie z tym bez najmniejszego problemu.


Od czego zależy nasza pamięć emocjonalna?

30 lipca 2007, 10:28

Zdolność do przypominania sobie ważnych emocjonalnie wydarzeń, takich jak bolesny wypadek czy miłość od pierwszego wejrzenia, zależy od wariantu pojedynczego genu. Jest to umiejętność niezwykle ważna z ewolucyjnego punktu widzenia. Zapamiętywanie źródeł niebezpieczeństw czy korzyści pomaga przecież przeżyć.  


Kontrowersyjna grafika

Muzułmanie nie chcą Mahometa w Wikipedii

6 lutego 2008, 16:05

Grupa muzułmanów przygotowuje petycję do Wikipedii w sprawie wizerunku Mahometa, który znalazł się w encyklopedii. Islam zabrania wykonywania takich wizerunków, dlatego też autorzy petycji chcą prosić Wikipedię, by z jej łamów zniknęła grafika z XV-wiecznego manuskryptu, na którym widać Proroka w Mekce.


Dlaczego chodzą na czworakach?

4 czerwca 2008, 08:33

Mutacja pewnego genu powoduje, że ludzie zaczynają się poruszać na czworakach. Do tej pory naukowcy nie doszli jednak do porozumienia, w jaki sposób zaburzenie jego działania nie dopuszcza do chodzenia w pozycji wyprostowanej.


Narcyz w Sieci

25 września 2008, 11:25

Psycholodzy z University of Georgia twierdzą, że na podstawie profilu w serwisie społecznościowym można stwierdzić, kto ma skłonności narcystyczne (Personality and Social Psychology Bulletin).


Najstarszy mózg Starego Świata

14 stycznia 2009, 09:55

W graniczącej z rzeką Arpa armeńskiej jaskini Areni-1 znaleziono 3 czaszki sprzed ok. 6 tys. lat. W jednej z nich znajdował się dobrze zachowany mózg. Poza tym podczas prowadzonych w latach 2007-2008 wykopalisk natrafiono na szereg artefaktów z chalkolitu, w tym na gliniane naczynia oraz instalację do produkcji wina na dużą skalę.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk